Quy trình bảo trì, bảo dưỡng xe cẩu chuẩn kỹ thuật và an toàn

Quy trình bảo dưỡng xe cẩu là tập hợp các hoạt động kiểm tra, thay thế vật tư tiêu hao và căn chỉnh kỹ thuật nhằm đảm bảo an toàn vận hành tuyệt đối và tối ưu hóa hiệu suất làm việc của xe cẩu. Thực hiện bảo dưỡng xe cẩu đúng kỹ thuật sẽ tập trung vào bốn hệ thống chính gồm thủy lực, động cơ truyền động, kết cấu cơ khí nâng hạ và hệ thống điện. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn bảo dưỡng xe cẩu chi tiết giúp bạn phòng ngừa hư hỏng xe cẩu và giảm thiểu tối đa thời gian dừng máy ngoài ý muốn.

Các hạng mục bảo dưỡng xe cẩu quan trọng

Quy trình bảo dưỡng xe cẩu chuyên nghiệp tập trung vào việc duy trì sức mạnh của hệ thống thủy lực xe cẩu, độ bền của kiểm tra cáp thép và móc cẩu và tính ổn định của động cơ. Việc thực hiện đầy đủ các bước bảo trì ở những hạng mục này là điều kiện tiên quyết để đạt đăng kiểm xe cẩu ở Việt Nam và kéo dài tuổi thọ của xe.

Bảo dưỡng hệ thống thủy lực xe cẩu

Duy trì độ sạch của dầu thủy lực và áp suất ổn định là yếu tố then chốt để bảo vệ bơm thủy lực và các van điều khiển khỏi hư hỏng.

• Thay dầu thủy lực: Thực hiện thay thế định kỳ để đảm bảo khả năng truyền lực và bôi trơn tối ưu cho các xi lanh nâng hạ.
• Bảo dưỡng lọc dầu: Thay thế bộ lọc đồng bộ khi thay dầu giúp loại bỏ tạp chất, cặn bẩn tích tụ trong hệ thống.
• Kiểm tra rò rỉ: Quan sát kỹ các ống dẫn dầu, đầu nối và van điều khiển để phát hiện sớm các vết nứt hoặc thất thoát áp suất.

Xem thêm: Các loại lọc cho xe cẩu

Bảo dưỡng động cơ xe cẩu và hệ thống truyền động

Thay nhớt và vệ sinh hệ thống lọc định kỳ giúp động cơ hoạt động mát hơn, tiết kiệm nhiên liệu và giảm thiểu tiếng ồn khi vận hành.

• Thay nhớt động cơ: Thực hiện theo đúng số giờ vận hành hoặc số km khuyến cáo để bảo vệ các chi tiết máy bên trong.
• Vệ sinh lọc gió động cơ: Đảm bảo luồng không khí sạch vào buồng đốt, giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc và tránh quá nhiệt.
• Kiểm tra truyền động: Thường xuyên kiểm tra dầu hộp số, dầu vi sai và tình trạng dây curoa để xe vận hành trơn tru trên mọi địa hình.

Kiểm tra cáp thép và móc cẩu

Việc phát hiện sớm các dấu hiệu sờn hoặc đứt sợi cáp giúp ngăn ngừa 90% rủi ro tai nạn do đứt cáp trong quá trình nâng hạ.

• Đánh giá tình trạng cáp: Kiểm tra bằng mắt thường để phát hiện các sợi cáp bị biến dạng, gỉ sét hoặc tưa quá mức cho phép.
• Bôi trơn cáp cẩu thép: Sử dụng dầu bôi trơn chuyên dụng để giảm ma sát giữa các sợi cáp và chống ăn mòn do tác động từ môi trường công trường.
• Kiểm tra móc cẩu: Đảm bảo móc không bị nứt, biến dạng miệng móc và chốt an toàn vẫn hoạt động nhạy bén.

Bảo trì kết cấu cơ khí và các khớp nối

Việc bôi trơn các khớp nối bằng mỡ chuyên dụng giúp giảm hiện tượng mài mòn kim loại và tăng sự linh hoạt cho cần cẩu.

• Bôi trơn khớp quay và ổ trục: Tra mỡ định kỳ vào các điểm tiếp xúc ma sát cao như chân cần, đầu cần và các trục kéo.
• Siết chặt bu lông kết nối: Kiểm tra và siết lại các ốc vít tại khung gầm, mâm quay và đối trọng để đảm bảo tính ổn định vững chắc.
• Kiểm tra hệ thống xích/lốp: Đối với cẩu bánh xích, cần căng xích kịp thời; đối với cẩu bánh lốp, cần kiểm tra áp suất và độ mòn mặt lốp xe cẩu.

Bảo dưỡng hệ thống điện và thiết bị báo tải

Hệ thống điện và các cảm biến an toàn giúp tài xế kiểm soát chính xác tải trọng và ngăn ngừa sự cố lật cẩu.

• Hệ thống báo tải (LMI/AML): Thường xuyên kiểm tra màn hình hiển thị và hiệu chuẩn các cảm biến tải trọng để đảm bảo số liệu đo lường luôn chính xác.
• Kiểm tra mạch điện: Rà soát các dây dẫn, rơ-le để phát hiện dấu hiệu cháy chập hoặc các kết nối bị lỏng lẻo do rung lắc khi làm việc.
• Cảm biến an toàn: Đảm bảo các công tắc giới hạn hành trình cần và móc cẩu hoạt động tốt để dừng máy kịp thời khi gặp nguy hiểm.

Lịch trình bảo dưỡng xe cẩu theo tiêu chuẩn kỹ thuật

Lịch bảo dưỡng xe cẩu cần được thực hiện nghiêm ngặt theo tần suất vận hành hàng ngày và các cột mốc số km di chuyển (từ 5.000 km đến 40.000 km) hoặc số giờ hoạt động của máy. Việc tuân thủ quy trình bảo dưỡng xe cẩu định kỳ theo tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp quản lý thiết bị khoa học và hiệu quả hơn.

Kiểm tra xe cẩu trước khi vận hành (Hàng ngày)

• Kiểm tra mức dầu và chất lỏng: Đảm bảo mức dầu động cơ, dầu thủy lực và nước làm mát luôn đầy đủ.
• Kiểm tra an toàn xe cẩu: Đánh giá tình trạng cáp, móc, áp suất lốp (đối với xe bánh lốp) hoặc độ căng xích (đối với xe bánh xích).

Lịch bảo dưỡng định kỳ theo số km/giờ vận hành

• Mốc 5.000 km hoặc định kỳ hàng tuần: Thay nhớt động cơ lần đầu và vệ sinh lọc gió máy.
• Mốc 15.000 km: Thực hiện thay thế bộ lọc dầu động cơ mới.
• Mốc 30.000 km: Thay mới lọc gió động cơ và lọc gió điều hòa để tối ưu hiệu suất làm việc của xe cẩu.
• Mốc 40.000 km hoặc hàng năm: Thay tổng thể lọc nhiên liệu, dầu hộp số, dầu vi sai, dầu phanh và thực hiện kiểm định và bảo trì xe cẩu toàn diện.

Xem thêm: Luật đăng kiểm dành cho xe cẩu

Những lưu ý quan trọng khi bảo trì xe cẩu

Để quy trình bảo dưỡng xe cẩu chuyên nghiệp đạt hiệu quả cao nhất, người quản lý cần đặc biệt chú trọng vào chất lượng vật tư thay thế và chuyên môn của đội ngũ kỹ thuật.

• Sử dụng vật tư chính hãng: Luôn ưu tiên phụ tùng xe cẩu chất lượng cao để tránh gây hư hại lan rộng sang các hệ thống đắt tiền như bơm thủy lực hay động cơ.
• Lựa chọn chất bôi trơn chuyên dụng: Sử dụng đúng loại dầu thủy lực và mỡ bôi trơn theo bảo dưỡng theo khuyến cáo nhà sản xuất để tránh mài mòn nhanh chóng.
• Đào tạo kỹ thuật viên: Người thực hiện quy trình bảo trì xe cẩu phải có chuyên môn sâu về cấu tạo thiết bị để phát hiện sớm các lỗi nhỏ nhất.
• Ghi chép nhật ký bảo dưỡng: Lưu hồ sơ chi tiết mọi hoạt động kiểm tra giúp theo dõi lịch sử thiết bị và nâng cao giá trị tài sản khi cần chuyển nhượng.

Lợi ích của việc bảo dưỡng xe cẩu định kỳ

Bảo dưỡng xe cẩu an toàn mang lại lợi ích về mặt kinh tế và vận hành, giúp doanh nghiệp duy trì chuỗi cung ứng và thi công liền mạch.

• Đảm bảo an toàn vận hành xe cẩu tuyệt đối: Giảm rủi ro khi vận hành xe cẩu, bảo vệ tính mạng nhân sự và tài sản tại công trường.
• Tối ưu hóa hiệu suất làm việc: Thiết bị hoạt động ổn định giúp triển khai dự án đúng tiến độ, tránh gián đoạn do sự cố bất ngờ.
• Kéo dài tuổi thọ xe cẩu: Ngăn ngừa hư hỏng từ các chi tiết nhỏ giúp bảo vệ các bộ phận lớn như động cơ và khung gầm.
• Tiết kiệm chi phí dài hạn: Giảm nguy cơ phát sinh chi phí sửa chữa khổng lồ do hỏng hóc nặng, từ đó tối ưu hóa tổng chi phí sở hữu (TCO).

Các câu hỏi thường gặp về quy trình bảo trì, bảo dưỡng xe cẩu

Bao lâu thì nên thay dầu thủy lực một lần?

Thông thường là hàng năm hoặc sau 1.000 – 2.000 giờ vận hành, đi kèm với việc thay thế bộ lọc thủy lực.

Dấu hiệu nào cho thấy cần thay cáp cẩu ngay lập tức?

Khi cáp bị tưa quá 10% chiều dài, bị gãy, vặn hoặc đường kính giảm quá 7% so với ban đầu.

Hệ thống báo tải LMI có cần bảo trì không?

Có, đây là thiết bị an toàn cốt lõi cần được đại tu và hiệu chỉnh hàng năm để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối khi mang tải.

Kết luận

Thực hiện quy trình bảo dưỡng xe cẩu định kỳ là cam kết cao nhất cho sự chuyên nghiệp và uy tín của mỗi nhà thầu. Việc kết hợp chặt chẽ giữa quy trình kiểm tra xe cẩu hàng ngày và bảo trì chuyên sâu hệ thống thủy lực, động cơ sẽ giúp thiết bị của bạn luôn trong trạng thái sẵn sàng cho mọi công trình. Hãy đầu tư vào bảo trì hôm nay để gặt hái hiệu quả vận hành bền vững cho tương lai.