Hướng dẫn xi nhan cẩu bằng tay chuẩn để phối hợp an toàn

Trong vận hành cẩu, việc sử dụng tín hiệu tay thống nhất giữa lơ xe và tài xế là điều bắt buộc thực hiện công tác nâng hạ vật nặng an toàn và làm việc hiệu quả. Dưới đây là các cách ra tín hiệu cẩu chi tiết và đầy đủ theo tiêu chuẩn được sử dụng phổ biến ở Việt Nam và Quốc tế mà Tiến Phát Group đã tổng hợp.

Các tín hiệu tay xe cẩu di chuyển cần

Kỹ thuật ra tín hiệu cẩu di chuyển cần bao gồm tập hợp các cử chỉ tay để điều khiển hướng vươn, góc nghiêng và hoạt động quay của cần cẩu.

Để thực hiện ra tín hiệu cẩu bằng tay một cách chuyên nghiệp, người ra tín hiệu cẩu cần nắm vững các động tác sau:

Nâng cần (Boom Up)

Cánh tay duỗi ngang vai, nắm đấm khép lại và ngón tay cái hướng thẳng lên trên.

Hạ cần (Boom Down)

Cánh tay duỗi ngang vai, nắm đấm khép lại và ngón tay cái hướng thẳng xuống dưới.

Nâng tải (nâng cáp)

Giơ cẳng tay thẳng đứng, ngón trỏ chỉ lên trời và xoay bàn tay theo những vòng tròn nhỏ nằm ngang.

Hạ tải (hạ cáp)

Cánh tay duỗi thẳng hướng xuống đất, ngón trỏ chỉ xuống và di chuyển bàn tay theo vòng tròn.

Nâng cần hạ tải (nâng cần hạ cáp)

Mở rộng một cánh tay ra ngoài, ngón cái hướng lên trên, đồng thời nắm và mở các ngón tay còn lại liên tục. Đây là kỹ thuật khó trong ra tín hiệu cẩu hàng nhằm giữ độ cao vật nâng không đổi khi thay đổi góc cần.

Hạ cần nâng tải (hạ cần nâng cáp)

Mở rộng một cánh tay ra ngoài, ngón cái hướng xuống dưới, đồng thời nắm và mở các ngón tay còn lại liên tục.

Nâng cáp chậm

Một tay ra tín hiệu nâng (ngón trỏ chỉ lên xoay tròn), tay còn lại đặt bất động ngay phía trên lòng bàn tay đang ra hiệu.

Hạ cáp chậm

Một tay ra tín hiệu hạ (ngón trỏ chỉ xuống xoay tròn), tay còn lại đặt bất động ngay phía dưới tay đang ra hiệu.

Ra đốt cần (Vươn cần)

Áp dụng cho xe cẩu có cần thủy lực; hai tay nắm lại đặt trước ngực, hai ngón cái chỉ ra hai hướng ngược nhau ra ngoài.

Thu đốt

Hai tay nắm lại đặt trước ngực, hai ngón cái chỉ ra hai hướng ngược nhau vô trong.

Quay toa (Swing)

Cánh tay duỗi thẳng theo phương ngang, ngón tay trỏ chỉ về hướng mà cần cẩu cần quay tới. Đây là động tác quan trọng trong ra tín hiệu cẩu để đảm bảo tải trọng không va chạm với vật cản xung quanh.

Các tín hiệu dừng và dừng khẩn cấp

Các hiệu lệnh dừng đóng vai trò là quy trình làm việc an toàn với cẩu, giúp thợ lái ngắt thao tác ngay lập tức khi đã đạt vị trí hoặc khi phát hiện nguy hiểm.

Trong quy định an toàn nâng hạ, các tín hiệu dừng được quy chuẩn như sau:

Dừng (Stop)

Cánh tay duỗi ngang vai, lòng bàn tay hướng xuống dưới và thực hiện động tác đưa qua đưa lại theo phương ngang.

Dừng khẩn cấp (Emergency Stop)

Cả hai cánh tay duỗi ngang vai, lòng bàn tay hướng xuống và di chuyển qua lại nhanh chóng, liên tục. Theo quy chuẩn về Thiết bị nâng hạ, đây là tín hiệu duy nhất mà bất kỳ ai tại công trường cũng có quyền thực hiện khi thấy nguy hiểm.

Dừng mọi việc

Chắp hai tay vào nhau và đặt trước ngực hoặc rốn để báo hiệu kết thúc công tác nâng hạ vật nặng hoặc tạm nghỉ ca làm việc.

Các tín hiệu di chuyển xe cẩu

Hướng dẫn xi nhan cẩu bằng tay cho việc di chuyển thiết bị giúp điều hướng các dòng xe cẩu địa hình, cẩu bánh xích hay cẩu lốp tiến, lùi hoặc quay đầu tại vị trí thi công.

Việc ra tín hiệu cẩu khi nâng hạ hàng hóa đối với sự di chuyển của cả hệ thống máy bao gồm:

Tín hiệu xi nhan cẩu di chuyển

Hướng các ngón tay lên trên với bàn tay đưa ra trước cơ thể, thực hiện động tác đẩy vào và đẩy ra liên tục theo hướng cần di chuyển.

Di chuyển cả hai dãy xích/bánh

Hai nắm tay quay tròn trước ngực theo hướng tiến hoặc lùi để chỉ đạo thợ lái di chuyển toàn bộ thiết bị nâng hạ.

Di chuyển một dãy xích

Đối với xe cẩu bánh xích, giơ cao nắm tay phía xích muốn khóa, nắm tay còn lại quay tròn trước ngực để chỉ hướng di chuyển của dãy xích kia.

Quy tắc an toàn dành cho người xi nhan cẩu và thợ lái

Sự thành công của quy trình ra tín hiệu cẩu dựa trên nguyên tắc tập trung vào một người duy nhất và duy trì giao tiếp trong quá trình cẩu xuyên suốt bài bản.

Để đảm bảo vận hành xe cẩu an toàn, đội ngũ thi công phải luôn tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn sau khi ra tín hiệu:

• Chỉ một người chỉ huy: Thợ lái chỉ được phép tuân theo hiệu lệnh từ duy nhất một chỉ huy cẩu chính. Điều này loại bỏ sự nhiễu loạn thông tin và giảm thiểu tối đa rủi ro trong cẩu hàng.
• Đảm bảo tầm nhìn: Người ra tín hiệu cẩu phải đứng ở vị trí mà thợ vận hành có thể nhìn thấy rõ ràng nhất. Trong môi trường thiếu sáng, cần thực hiện xi nhan cẩu bằng cờ màu hoặc đèn tín hiệu chuyên dụng.
• Họp nhanh trước khi nâng: Người ra tín hiệu cẩu và thợ lái phải thống nhất kế hoạch, các ký hiệu tay trong cẩu hàng đặc biệt và các tình huống khẩn cấp trước khi bắt đầu.
• Xử lý khi mất tín hiệu: Nếu thợ lái không còn nhìn thấy người ra tín hiệu cẩu, họ phải dừng mọi thao tác ngay lập tức cho đến khi giao tiếp trong quá trình cẩu được thiết lập lại.

Các câu hỏi thường gặp về ra tín hiệu cẩu

Việc ra tín hiệu xi nhan cẩu di chuyển dùng cho loại xe nào?

Tín hiệu này dùng phổ biến cho tất cả các loại xe cẩu có khả năng tự di chuyển như xe cẩu bánh xích, xe cẩu tự hành và xe cẩu bánh lốp khi cần tiến hoặc lùi vào vị trí tập kết.

Tại sao tín hiệu dừng khẩn cấp lại quan trọng hơn các tín hiệu khác?

Vì đây là biện pháp an toàn khi cẩu cấp bách nhất. Khác với các lệnh khác, tín hiệu dừng khẩn cấp có hiệu lực từ bất kỳ nhân sự nào tại công trường nhằm ngăn chặn ngay lập tức nguy cơ xảy ra tai nạn khi cẩu hàng.

Học kỹ thuật ra tín hiệu cẩu ở đâu chuẩn nhất?

Các khóa đào tạo ra tín hiệu cẩu tại các trung tâm huấn luyện an toàn lao động uy tín sẽ cung cấp chứng chỉ và hướng dẫn bài bản theo đúng quy định pháp luật Việt Nam.

Kết luận

Tóm lại, ra tín hiệu cẩu là yếu tố rất quan trọng để đảm bảo hiệu suất và an toàn tại công trường. Việc thực hiện các cử chỉ tay điều khiển xe cẩu chuẩn xác phối hợp cùng thợ lái sẽ giúp quy trình nâng hạ hàng hóa diễn ra suôn sẻ, chuyên nghiệp. Hãy luôn đảm bảo rằng đội ngũ của bạn được trang bị đầy đủ kiến thức về ký hiệu tay trong cẩu hàng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc an toàn cẩu hàng hóa để mang lại sự thành công cho mọi dự án.